Szlak architektury drewnianej w Małopolsce prowadzi śladem aż 50 zabytkowych cerkwi. W części 1 znajdziecie opisy z mojej pierwszej wyprawy, która tak mnie zachwyciła, że wróciłam w Beskid Niski po więcej. Obiekty położone niejednokrotnie w centrum wsi, a czasem na uboczu w cieniu drzew niezmiennie zachwycają swoim pięknem. Zapraszam w podróż śladami historii.
Owczary - cerkiew pw. Opieki Bogurodzicy NMP
Cerkiew w Owczarach jako jedna z czterech małopolskich obiektów znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Unesco. Położona jest na końcu wsi Owczary wśród pojedynczych zabudowań, a dorodne drzewa udzielają jej cienia w upalne dni. To jedna z najstarszych cerkwi łemkowskich - została zbudowana w 1653 roku, była wielokrotnie odnawiana, a jej obecny wygląd zawdzięczamy renowacji w latach 80. XX w. Od 1998 roku świątynia jest wspólną siedzibą parafii rzymsko i grekokatolickiej, a obiekt można zwiedzać także wewnątrz (w określonych godzinach). Tam zobaczymy pięknie zdobiony ikonostas z XVIII wieku pomalowany na niebiesko, czerwono i złoto.
Bogusza - cerkiew pw. św. Dymitra
Świątynię w Boguszy można łatwo wypatrzeć jadąc samochodem, a jej charakterystyczny gont przykuwa uwagę. Jest to cerkiew łemkowska, trójdzielna, ze ścianami pokrytymi gontem, datowana na rok 1858. Teren przycerkiewny jest ogrodzony kamiennym murkiem, natomiast obok cerkwi znajduje się drewniana dzwonnica. Obecnie świątynia jest użytkowana jako kościół parafialny pw. św. Antoniego Padewskiego.
Binczarowa - cerkiew pw. św. Dymitra
Cerkiew w Binczarowej to obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki. Świątynia pochodzi z 1760 roku, ma typową konstrukcję zrębową, choć po przebudowie straciła typowe cechy cerkwi zachodniołemkowskiej. Do jej wyposażenia należy ikonostas z II połowy XVIII wieku oraz kamienny ołtarz z 1967 roku, a na uwagę także zasługuje polichromia z 1913 roku. Cerkiew możemy podziwiać z zewnątrz, obchodząc ją dookoła, ale także można wejść do przedsionka, z którego doskonale widać wnętrze. Malownicze położenie obiektu tylko potęguje jej walory architektoniczne.
Hańczowa - cerkiew Opieki Bogurodzicy
Cerkiew w Hańczowej jest jednym z najpiękniej położonych obiektów - choć nieopodal głównej drogi, to w cieniu ogromnych klonów. Do świątyni wchodzimy przez drewnianą bramę, całość otacza drewniane ogrodzenie doskonale komponujące się z całością. Cerkiew powstała w I połowie XIX wieku, ma typową konstrukcję zachodniołemkowską. Wnętrze zdobi ikonostas oraz polichromia ornamentalno-figuralna, natomiast w prezbiterium znajduje się barokowy ołtarz główny oraz dwa ołtarze boczne z ikonami Chrystusa przekazującego klucze św. Piotrowi oraz Opieki Bogurodzicy.
Wysowa-Zdrój - cerkiew pw. św. Michała Archanioła
Świątynia w Wysowej została wzniesiona w 1779 roku jako cerkiew grekokatolicka, aktualnie jest obiektem prawosławnym. Cerkiew należy do grona zachodniołemkowskich obiektów sakralnych i choć początkowo miała budowę trójdzielną, to obecnie jest dwudzielna. Polichromia neogotycka datowana jest na lata 1912-1913, wewnątrz znajduje się ikonostas barokowy z XVIII wieku oraz ołtarz boczny. Cerkwi nie sposób pominąć, doskonale ją widać z drogi prowadzącej przez Wysową-Zdrój i już z tej perspektywy robi piorunujące wrażenie.
Bielanka - cerkiew pw. Opieki Najświętszej Marii Panny
Cerkiew w Bielance położona jest na uboczu, w otoczeniu przyrody, pośród charakterystycznej ciszy Beskidu Niskiego. Uwagę przykuwa nie tylko okoliczny krajobraz, ale także niebieskie ornamenty na wieży, a omszona ścieżka wokół jakby przenosi turystę w czasie. Obiekt ma w sobie przedziwną aurę tajemniczości, a jedynym świadkiem jego historii są stare lipy. Cerkiew została zbudowana w 1773 roku, w 1913 przeszła renowację, niestety w 1947 jej dach strawił pożar i oryginalny wygląd świątyni udało się uzyskać dopiero w 2000 roku. Obecnie odbywają się w niej nabożeństwa prawosławne, grekokatolickie i rzymskokatolickie.
Łosie - cerkiew pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Cerkiew w Łosiach została wzniesiona w 1810 roku, a po przebudowie w 1876 i 1928 jej plan został zbliżony do krzyża greckiego. Do świątyni prowadzi wąska, zacieniona droga i już z daleka robi wrażenie. Jest to cerkiew łemkowska typu północno-zachodniego, ściany podbite są gontem, a dach nieregularny, kryty blachą. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest neobarokowy ikonostas oraz barokowe ołtarze boczne. Warto tu zaglądnąć i usiąść w cieniu na ławce, by kontemplować nad tą unikalną architekturą.
Męcina Wielka - cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana
Cerkiew w Męcinie Wielkiej została zbudowana w 1807 roku, ma konstrukcję zrębową, a ściany pokryto gontem. Jej wyposażenie stanowi kompletny ikonostas z XIX w. oraz dwa XIX-wieczne ołtarze barokowe. Od 1951 roku jest użytkowana jako rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Matki Bożej Królowej Polski. Cerkiew jest budowlą zrębową, trójdzielną, o bryle zbliżonej do wyglądu kościołów rzymskokatolickich, a ponad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowo-ramowej. Obiekt można obejść dookoła, wnętrze zobaczymy tylko podczas mszy.
A.P.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz